Wigilia Bożego Narodzenia – pamiętajmy o jej godnym przeżyciu

wigilia bożego narodzenia zwyczaje

Wigilia – wieczór poprzedzający ujrzenie świata przez dzieciątko Jezus, a więc Jego narodziny w betlejemskiej stajence, to dzień wyjątkowy dla każdego katolika. W żadnym względzie jednak jego znaczenie nie powinno redukować się do wielkiej uczty i składanych sobie życzeń. Przypominamy najważniejsze fakty o Wigilii Bożego Narodzenia i wigilijnych zwyczajach.

Wieczerza wigilijna jest niewątpliwie echem starochrześcijańskiej tradycji wspólnego spożywania posiłku będącego symbolem braterstwa i miłości między ludźmi. Ale gdy mówimy o Wigilii Bożego Narodzenia, nasze myśli wykraczają poza stół przykryty białym obrusem i zastawiony dwunastoma tradycyjnymi potrawami. Wszak to właśnie w ten dzień w gronie rodzinnym czytamy Pismo Święte, a w nim fragmenty Ewangelii według św. Mateusza lub Ewangelii według św. Łukasza. Obok lektury Biblii, nie powinno także zabraknąć wspólnej modlitwy. 

Przełamując się opłatkiem z bliskimi, składamy życzenia na cały następny rok. Warto pamiętać, by treść naszych życzeń, poprzedzona refleksją na temat danej osoby i naszej relacji z nią związanej, nie ograniczała się do spraw materialnych, czy też sukcesów zawodowych, ale by również obejmowała to, co potrzebne dla duszy. Łamanie się opłatkiem oraz późniejsza wspólna uczta i kolędowanie to także okazja do poświęcenia czasu tym, dla których brakuje nam go na codzień.  

Wigilijnym zwyczajem jest także pozostawienie jednego nakrytego, wolnego miejsca przy stole. Niegdyś czyniło się tak z uwagi na pamięć o bliskich zmarłych. Współcześnie puste miejsce przy stole najczęściej uzasadnia się pamięcią o ubogich i samotnych.

Wieczerza wigilijna i jej korzenie

Uroczystość Bożego Narodzenia wprowadzono do kalendarza świąt kościelnych w IV wieku. Dwieście lat później ustaliła się tradycja wieczornej kolacji, zwanej wigilią. Wieczerza wigilijna jest niewątpliwie echem starochrześcijańskiej tradycji wspólnego spożywania posiłku, zwanego z grecka agape.

Gdy w drugiej połowie IV w. Synod w Laodycei zabronił biesiadowania w świątyniach, zwyczaj ten przeniósł się do domów wiernych. W Polsce Wigilię zaczęto obchodzić wkrótce po przyjęciu chrześcijaństwa, choć na dobre przyjęła się dopiero w XVIII w.

Wigilia (łac. czuwanie) – pierwotnie oznaczała straż nocną i oczekiwanie. W słowniku kościelnym nazywa się tak dzień poprzedzający większe święto. Dawniej w każdą wigilię obowiązywał post. Do stołu wigilijnego siadano, gdy zabłysła pierwsza gwiazda. Miała ona przypominać Gwiazdę Betlejemską prowadzącą pasterzy i magów do Betlejem.

W polskiej tradycji to ojciec rodziny lub najstarszy wiekiem rozpoczynał wieczerzę modlitwą, odczytaniem opisu narodzenia Pańskiego z Ewangelii św. Łukasza. Następnie dzielono się opłatkiem i składano sobie życzenia. Pod choinką ustawia się często żłóbek, dla upamiętnienia narodzenia Pana Jezusa w Betlejem. Układa się pod nią także prezenty dla najbliższych.

Wigilia Bożego Narodzenia – święto rodziny

Wigilia w polskiej obyczajowości jest świętem rodzinnym. Podobnie jak w Polsce Wigilię obchodzi się na Litwie, na Białorusi, na Ukrainie wśród katolików łacińskich, w Czechach i na Słowacji. Nieznany poza terenami dawnej Rzeczypospolitej jest zwyczaj łamania się opłatkiem.

Po wigilii katolicy udają się tradycyjnie na pasterkę. Pasterka jest pamiątką z pierwszych wieków chrześcijaństwa, kiedy nabożeństwa nocne należały do stałej praktyki Kościoła. Pierwsze Msze św. o północy 24 grudnia sprawowano w Betlejem. W Rzymie zwyczaj ten znany był już za czasów papieża Grzegorza I Wielkiego, pasterkę odprawiano przy żłóbku Chrystusa w bazylice Matki Bożej Większej. Charakter tej liturgii tłumaczą pierwsze słowa invitatorium, wprowadzenia do Mszy: „Chrystus narodził się nam. Oddajmy mu pokłon”.

Kościoły w okresie Bożego narodzenia zdobi żłóbek. Żłóbek w dzisiejszej postaci zawdzięczamy św. Franciszkowi. Historia tej tradycji jest jednak znaczenie dłuższa i sięga piątego wieku. Wtedy, jak głosi podanie, żłóbek Jezusa przeniesiono z Betlejem do Rzymu i umieszczono w bazylice Matki Bożej Większej. Także Pasterkę w Rzymie odprawiano początkowo tylko w tym kościele.

 

Źródło: PCh24.pl

Udostępnij ten artykuł

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on print
Share on email

Każde otrzymane wsparcie przekazujemy na cele statutowe oraz realizację projektów naszego Stowarzyszenia. Zaufały nam dziesiątki tysięcy Polaków. Dołącz do nich!

bezpieczne płatności internetowe TPay (dowiedz się więcej)